Stanovnici Longyearbyena, glavnog naselja na norveškom arhipelagu Svalbard, suočavaju se s ozbiljnim problemom u vodosnabdijevanju jer voda iz gradskog vodovoda više nije sigurna za piće. Svalbard bilježi porast temperatura pet do sedam puta brži od globalnog prosjeka, a klimatske promjene dovele su do otapanja permafrosta, vječno smrznutog tla. To je ogolilo stijensku podlogu oko vještačkog jezera Isdammen, koje služi kao primarni gradski izvor vode.
Naučnici pojašnjavaju da otapanje tla u kombinaciji sa specifičnim geološkim sastavom uzrokuje hemijsku reakciju koja onečišćuje vodu. Mineral pirit, poznat i kao „lažno zlato“, u dodiru s kiseonikom i vodom stvara kiselinu koja potom iz stijena ispira teške metale. Prema riječima Marjolaine Verret, stručnjakinje za arktičku geologiju na Univerzitetskom centru na Svalbardu, na taj način u vodotok dospijevaju štetne materije, pri čemu najveći problem predstavlja mangan.
Lokalne vlasti su još u septembru prošle godine upozorile oko 2.600 mještana nakon što su analize pokazale da je nivo mangana bio čak 25 puta veći od dozvoljenih granica koje propisuje Norveški institut za javno zdravlje. Iako je dugotrajna izloženost ovom metalu opasna po zdravlje, nivoi mangana su u međuvremenu opali, ali su naknadna testiranja otkrila povišene koncentracije nikla i sulfata. Zbog toga zabrana korištenja vode iz česme i dalje ostaje na snazi.
