Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu za 2026. godinu dodijeljena je Karlu Deisserothu, Peteru Hegemannu i Georgu Nagelu za pionirska istraživanja svjetlosno kontrolisanih jonskih kanala i razvoj optogenetike. Ova revolucionarna metoda spaja optiku i genetiku s ciljem izuzetno precizne kontrole aktivnosti pojedinih ćelija i neinvazivne stimulacije neurona. Odluka o dodjeli najvišeg naučnog priznanja u oblasti medicine objavljena je u ponedjeljak u Stockholmu.
Nagrađeni naučnici dolaze sa prestižnih svjetskih univerziteta i godinama su radili na ovom proboju. Peter Hegemann djeluje kao profesor neuronauke na Humboldtovom univerzitetu u Berlinu i važi za vodećeg stručnjaka u fotobiologiji, dok je Georg Nagel profesor neurofiziologije na Univerzitetu u Würzburgu. Američki član tima, Karl Deisseroth, profesor je bioinženjeringa, psihijatrije i bihevioralnih nauka na Univerzitetu Stanford.
Saradnja ovog tima započela je proučavanjem načina na koji se jednoćelijske zelene alge kreću pod uticajem svjetlosti. Hegemann i Nagel su tokom rada identifikovali protein koji pri izloženosti plavom svjetlu otvara kanal i stvara električni impuls, čime se ćelije mogu učiniti osjetljivim na svjetlost. Deisseroth je potom primijenio gen koji kodira taj protein kako bi stvorio mehanizam kojim se pomoću svjetlosti precizno uključuju i isključuju nervne ćelije u mozgu.