Većina od nekoliko stotina hiljada jezera na našoj planeti mlađa je od 18.000 godina jer ih rijeke stalnim nanošenjem sedimenta postepeno zatrpavaju. Čak su i sjevernoamerička Velika jezera nastala tek prije oko 14.000 godina nakon povlačenja glečera. Ipak, na Zemlji postoji tek oko dvadesetak izuzetaka poznatih kao drevna jezera, čija starost prelazi milion godina.
Naučnici Isa Schön i Koen Martens pojašnjavaju da mnoga drevna jezera, poput Tanganjike i Bajkala, opstaju zahvaljujući tektonski aktivnim rovovima koji se šire i produbljuju brže nego što sediment stiže da ih popuni. Iako su ova jezera duboka između 1,4 i 1,7 kilometara, u njima se nataložilo od pet do sedam kilometara naslaga, pa bi prestankom tektonske aktivnosti i ona s vremenom nestala. U Sjedinjenim Američkim Državama jedina dva takva jezera su Tahoe i Tule, dok je kanadski krater Pingualuit nastao udarom meteorita, te zbog izostanka riječnih pritoka i odliva znatno sporije prikuplja mulj.
Ovakvi vodeni ekosistemi predstavljaju prave prirodne laboratorije evolucije i privlače biologe zbog svog jedinstvenog živog svijeta. Sibirsko Bajkalsko jezero, staro oko 25 miliona godina, smatra se najstarijim i najdubljim na svijetu sa dubinom od oko 1.700 metara. Ono čuva približno petinu svjetskih zaliha tekuće slatke vode, a čak 80 procenata njegovog biljnog i životinjskog svijeta je endemsko, uključujući i čuvenu slatkovodnu foku, bajkalsku nerpu.
